ASPIS Ön İncelemesi — Feci Şekilde Ters Giden Bir Sovyet Deneyi

SSCB’de geçen oyunlar uzun zaman önce sıradan hâle geldi. Son yıllarda Sovyetpunk, alternatif tarih ve hemen tanınan estetiğe sahip kıyamet sonrası dünyalar gördük. ASPIS adlı bağımsız stüdyo Dream Wire Games imzalı oyun, tanıdık döneme farklı bir açıdan, bilim kurgu gerilimi ve psikolojik korku penceresinden bakmaya çalışıyor.

Oyunun 23 Ekim 2026’da çıkması planlanıyor. ASPIS’in oyuncuları yalnızca dünyasıyla değil, oynanışıyla da şaşırtıp şaşırtamayacağını görmek için kısa bir demosunu oynadım.

ASPIS, 1980’lerin sonlarında alternatif bir SSCB’de geçiyor. Hikâyenin merkezinde, Çernobil felaketinde eşini ve kızını kaybeden sibernetik mühendisi Andrey var. Tarihî olayları öngörmesi ve insanların sıradan algının sınırlarının ötesini görmesini sağlaması amaçlanan ASPIS sistemini devreye sokma deneyine katılmayı kabul ediyor. Tahmin edebileceğiniz üzere işler ters gidiyor.

Andrey, güvenli bir simülasyona girmek yerine kendini sistemin içinde buluyor; sırları yavaş yavaş açığa çıkarırken diğer katılımcıların başına ne geldiğini anlamaya çalışıyor. Deney kapsamında altı gönüllü ASPIS’e bağlanmış, ancak bir yıl geçmesine rağmen hiçbiri uyanmamış. Andrey’nin yolculuğu Sibernetik Enstitüsü’nde başlıyor ve onu giderek tanıdık dünyanın dışına taşıyor.

Oyun tek bir sanal gerçeklikle de sınırlı değil; temel fikri, birbiriyle bağlantılı çeşitli mekânlar üzerine kurulu. Kahramanın kişisel sorgulamaları da özel bir yer tutuyor: ASPIS bir şekilde ölülerin suretlerini ve kişiliklerini yeniden yaratmaya başlıyor. Böylece hikâye aynı anda birkaç “katmanda” ilerliyor.

Demonun en güçlü yanı, oyun sizi doğru dürüst korkutmaya fırsat bulamadan kendini belli ediyor: çevre tasarımı.

Sibernetik Enstitüsü, daireler, koridorlar, ofisler, cihazlar, mobilyalar, eski bilgisayarlar, teypler ve posterler, Sovyet döneminin sonlarındaki gündelik yaşama son derece inandırıcı bir tablo çiziyor. Geliştiricinin SSCB’yi tanıdık simgelerden oluşan karikatürize bir dekora dönüştürmeye çalışmadığı açık; atmosferin büyük kısmı gündelik ayrıntıların ustaca bir araya getirilmesiyle oluşuyor.

Bölüm tasarımı, ayrıntılara gösterilen özen, ışıklandırma ve iç mekânlar ayrıca övgüyü hak ediyor. Pencerelerin dışında dönemin tipik mimarisini görürken odaların döşenişi de bir zamanlar Sovyet araştırma enstitüsüne ev sahipliği yapmış bir mekân izlenimini gitgide güçlendiriyor. Bazen bir sonraki hikâye noktasına koşmak yerine durup çevredeki her ayrıntıyı incelemek istiyorsunuz.

Derken oyun bu tanıdık gerçekliği yavaş yavaş bozmaya başlıyor.

ASPIS; keşif, bulmacalar ve hayatta kalma korkusunu harmanlayan bir oyun olarak tanıtılıyor, ancak demo yalnızca ilk iki yönünü gösterebiliyor.

Oynanışın merkezinde mekânları keşfetmek var. Odaları aramanız, nesnelerle etkileşime girmeniz, belgeleri okumanız ve deneyle ilgili bilgileri adım adım toplamanız gerekiyor. Hikâyenin arka planı yalnızca notlarla değil, seslendirilmiş ses kayıtlarıyla da aktarılıyor. OGAS’ın, ek bilgiler edinip hikâyeyi ilerletmenizi sağlayan terminallere sahip bir tür Sovyet bilgisayar ağı olarak, özel bir işlevi var.

Demodaki bulmacalar çoğunlukla önemli eşyaları bulmaya ve şifreleri çözmeye dayanıyor. Ancak biri diğerlerinden ayrılıyor: Demonun sonlarına doğru çeşitli sistemler, anahtarlar ve veri ekranlarıyla etkileşime girerek simülasyonu elle başlatmanız gerekiyor. Görev pek zor değil, ama ilgi çekici.

Alt mekânlardan birinde ilerlemek için enerji kürelerini bir cihazdan diğerine taşımak üzere özel bir alet kullanmanız da gerekiyor.

Ama ASPIS’in ikinci güçlü yanı olmasa bunların hiçbiri bu kadar ilgi çekici olmazdı: oyun, gündelik atmosferle korkuyu ustalıkla karşı karşıya getiriyor.

Başlangıçta sıradan bir Sovyet dairesinde ya da araştırma enstitüsündeyiz. Rüya gibi hafif bir tuhaflık hissi dışında korkutucu bir şey yok. Sonra ilk gariplikler ortaya çıkıyor ve tanıdık odalar yavaş yavaş biçim değiştirmeye başlıyor.

Dünyalar arasındaki geçişler, demonun en çarpıcı görsel numaralarından biri. Işık, gölgeler, portallar ve anomaliler güven duygunuzu adım adım aşındırıyor. Ekranda sonunda gerçekten korkutucu bir şey belirdiğindeyse etki, uzun süreli gerilim birikimi sayesinde daha da güçlü oluyor.

Demonun önemli artılarından biri, ucuz korkutmacalarla dolup taşmaması. ASPIS bunun yerine atmosfere yaslanıyor; olayları ve ses tasarımını öyle bir araya getiriyor ki insanı huzursuz ediyor. Bu yaklaşımı gerçekten seviyorum ve tam sürümde de korunmasını umuyorum.

İleride oyuna yakın dövüş, ateşli silahlar ve kısıtlı kaynaklar gibi hayatta kalma korkusu unsurlarının eklenmesi planlanıyor. Ne yazık ki demo bu mekanikleri gösteremedi.

Demo bazı yerlerde ham bir izlenim bırakıyor: arayüz ve animasyonlarda ufak sorunlar var, ayrıca çevreyle kurulan bazı etkileşimlerde ses eksik.

Bazı karakterlerin seslendirmeleri de soru işaretleri yaratıyor; kimi replikler fazlasıyla yapay duyuluyor. Ancak oyunun bu bölümünü geliştirme sürecinin ara aşaması olarak görürsek, bu kusurlar üzerinde fazla durmaya gerek yok.

Teknik açıdan ise oyun iyi durumda: iyi optimize edilmiş, herhangi bir hata ya da çökme yaşanmıyor.

ASPIS demosunu oynadıktan sonra bende çok olumlu bir izlenim bıraktı. Şimdiden güçlü bir atmosferi, ilgi çekici bir fikri ve özenle yeniden yaratılmış bir çevresi var. Ancak bu unsurların uzun soluklu bir oyunda ne kadar iyi işleyeceği henüz tam olarak belli değil.

Şimdilik oynanış hikâyenin gerisinde kalıyor gibi görünüyor. Yine de oyunun klasik “yürüme simülatörü” formülünün ötesine geçmek için ciddi çaba gösterdiği açık; bu da kesinlikle artı hanesine yazılıyor.

ASPIS merak uyandırmayı da başarıyor: doğrudan yanıtlar vermeden oyuncunun aklında pek çok soru bırakıyor. Geliştiriciler bu atmosferi koruyabilir, keşif çeşitliliğini artırabilir ve şüphe uyandıran teknik noktaları iyileştirebilirse oyun ilgi çekici, atmosferik bir korku yapımına dönüşebilir. Ben şahsen oyunu Steam istek listeme ekledim.