En İyi 11 Çernobil Oyunu: S.T.A.L.K.E.R. 2, Chernobylite ve Daha Fazlası

Dünyada Çernobil Dışlama Bölgesi’ne benzeyen çok az yer var. 1986’da Çernobil Nükleer Santrali’nde yaşanan felaketin ardından radyasyonla kirlenen bu bölge, hayal gücünü harekete geçirmeyi ve oyun geliştiricilerine ilham vermeyi sürdürüyor. Oksijen tüpünüzü hazırlayın ve gaz maskenizi takın; Çernobil’de ve çevresinde geçen en sıra dışı ve ilgi çekici oyunları bir araya getirdik.

S.T.A.L.K.E.R., Bölge’yi oyun dünyasının en tanınabilir mekânlarından biri hâline getiren seriydi. GSC Game World’ün oyunlarında Pripyat’tan ve Çernobil Nükleer Santrali çevresinden gerçek manzaralar; anomaliler, mutantlar, eserler ve çatışan gruplarla iç içe geçiyor.

Hafızasını kaybetmiş, Marked One olarak bilinen bir stalker, Bölge’yi keşfedip PDA’sında gizemli Strelok’u öldürme emrinin neden bulunduğunu öğrenmek zorunda. Merkeze uzanan yol; çatışan gruplar, mutantlar, anomaliler ve terk edilmiş Sovyet tesisleriyle dolu birkaç geniş bölgeden geçiyor. Kasvetli atmosferi, öngörülemeyen karşılaşmaları ve sürekli hissedilen tehlike duygusu, S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chornobyl ’i açık alanlarda geçen diğer nişancı oyunlarından hâlâ ayırıyor.

Bununla birlikte oyunun yaşını görmezden gelmek zor. Başlangıç silahları sinir bozucu derecede isabetsiz, zorluk zaman zaman aniden yükseliyor, arayüz mekanikleri her zaman anlaşılır biçimde açıklamıyor ve yan görevlerin çoğu, ödülleri pek de cazip olmayan tekrarlı angarya işlerden ibaret. Enhanced Edition kontrolleri, grafikleri ve teknik durumu iyileştirdi, ancak tartışmalı tasarım kararlarına dokunmadı. Bu nedenle oyuncuların oyunun birçok pürüzüne alışması gerekecek.

S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky , Shadow of Chornobyl’den kısa süre önce geçiyor ve güçlü bir salımdan bir şekilde sağ kurtulan paralı asker Scar’ı konu alıyor. Clear Sky grubuyla birlikte, Bölge’nin neden giderek daha istikrarsız hâle geldiğini keşfetmesi gerekiyor. Devam oyunu, gruplar arası savaşa daha fazla ağırlık veriyor: Gruplar bağımsız olarak bölgeleri ele geçiriyor, çatışmalara giriyor ve oyuncudan yardım istiyor. Silah yükseltmeleri ve yeni eser avlama sistemiyle birleşince Bölge’yi keşfetmek daha hareketli hâle geliyor; ancak korku atmosferi geri planda kalıyor.

Clear Sky’ın temel sorunu, dinamik grup savaşıyla geleneksel hikâye akışı arasındaki çatışma. Oyunun başlarında birlikler kendi başlarına bölgeler için savaşıyor, hatta müttefikler oyuncu müdahale etmeden bazı hedefleri tamamlayabiliyor. Ancak ilerleyen bölümlerde bu özgürlük neredeyse tamamen ortadan kalkıp yerini özenle kurgulanmış çatışmalara bırakıyor.

Brain Scorcher devre dışı bırakıldıktan sonra Ukrayna ordusu Fairway Operasyonu’nu başlatır; ancak Çernobil Nükleer Santrali’ne gönderilen tüm helikopterler düşer. SBU Binbaşısı Alexander Degtyarev, operasyonun başarısızlığını araştırmakla görevlendirilir ve sıradan bir stalker kılığına girerek Bölge’ye girer. S.T.A.L.K.E.R.: Call of Prypiat , 3 büyük bölge, akılda kalıcı pek çok mekân ve üçlemenin en iyi görevlerinden bazılarını sunuyor: Birçok çatışma farklı şekillerde çözülebiliyor ve oyuncunun kararlarının sonuçları finalde görülüyor.

Öte yandan oyun, sanki yalnızca seriye zaten hâkim oyuncular için tasarlanmış gibi, mekaniklerini neredeyse hiç açıklamıyor. Yeni oyuncular eserlerin özelliklerini, silah istatistiklerini, ekipman yıpranmasını ve salımlardan sağ çıkma kurallarını kendi başlarına çözmek zorunda kalacak. Üçüncü oyun ayrıca Shadow of Chornobyl’in ölçeğinden ve hikâye açısından taşıdığı önemden yoksun. Üstelik sona doğru para, mühimmat ve ilk yardım çantalarının bolluğu, serinin alametifarikası olan tehlike hissini belirgin ölçüde zayıflatıyor.

Üç klasik oyunun tamamı S.T.A.L.K.E.R.: Legends of the Zone Trilogy koleksiyonunda da mevcut.

Anormal bir eser, kahraman Skif’in Bölge’nin çok uzağındaki evini yok edince acemi stalker cevap aramak üzere yola çıkar ve yerel gruplar arasındaki bir çatışmanın içine sürüklenir. Önceki oyunlardaki birbirinden ayrı bölgelerin yerini, terk edilmiş yerleşim yerleri, sık ormanlar, tehlikeli anomaliler ve değişken hava koşullarıyla dolu, kesintisiz devasa bir dünya alıyor. Bölge eskisinden çok daha ayrıntılı ve inandırıcı; yeni ve tehlikeli mutantlarıysa serinin deneyimli oyuncularını bile hazırlıksız yakalayabiliyor. Daha fazlası için S.T.A.L.K.E.R. 2 incelememizi okuyabilirsiniz.

S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl , RPG mekaniklerine daha da fazla ağırlık veriyor. Pek çok durum farklı şekillerde ele alınabiliyor: Düşmanları gizlice ortadan kaldırabilir, açık çatışmada yenebilir ya da onlarla konuşarak anlaşabilirsiniz. Taraf seçiminiz de sonraki olayları etkiliyor. Ancak sayısız yamaya rağmen teknik pürüzler tamamen ortadan kalkmış değil. Kayıt yüklemek zaman alabiliyor, kalabalık bölgelerde performans düşüşleri yaşanabiliyor ve İngilizce seslendirme zaman zaman yapay duyuluyor. İngilizce altyazılı Ukraynaca dublaj, atmosferi daha iyi yansıtıyor.

S.T.A.L.K.E.R. 2; PC, Xbox Series X/S ve PS5’te mevcut. Büyük hikâye genişlemesi S.T.A.L.K.E.R. 2: Cost of Hope , ana senaryoyla aynı dönemde geçiyor ve Skif’i Duty ile Freedom arasındaki yeni bir çatışmanın içine çekiyor. Kararları, hikâyenin gidişatını ve sonunu etkiliyor. Genişleme; onlarca saatlik içerik, yeni silahlar, ekipmanlar, mutantlar ve anomalilerin yanı sıra 2 büyük bölge sunuyor: Iron Forest ve Çernobil Nükleer Santrali çevresindeki bölge. Böylesine büyük bir genişlemenin ardından S.T.A.L.K.E.R. 2, nihayet en iyi açık dünya oyunları arasında yerini sağlamlaştırabilir.

Çernobil Dışlama Bölgesi’ni bilim kurgu için kusursuz bir mekân olarak gören tek stüdyo GSC Game World değildi. Bu kategorideki oyunlarda terk edilmiş yerleri keşfetmek; kaynak toplama, ekipman üretme ve radyasyonun ortaya çıkardığı canavarlarla karşılaşmayla bir arada ilerliyor.

Chernobyl VR Project’in ardından The Farm 51 geliştiricileri yeni bir projeyi duyurdu: hayatta kalma-korku oyunu Chernobylite. Oyun, fotogrametri teknolojisiyle oluşturulan çarpıcı grafikleriyle oyuncuları hemen etkiledi ve Kickstarter’da ihtiyaç duyduğu finansmanı kısa sürede topladı.

Chernobylite; Çernobil Dışlama Bölgesi’ni kasvetli biçimde tasvir etmesi, doğrusal olmayan hikâyesi ve nişancı, korku ve hayatta kalma mekaniklerini alışılmadık şekilde harmanlamasıyla öne çıkıyor. Tehlikeli yerleri keşfetmek, üssü geliştirmek ve yoldaşlarla ilişkileri yönetmek oyuna daha fazla derinlik ve çeşitlilik katıyor.

Devam oyunu, ilk oyundaki olaylardan 8 yıl sonra geçiyor. Chernobylite bir enerji kaynağına dönüşmüş ve insanlığın paralel dünyalara erişmesini sağlamıştır. Bir keşif gezisi sırasında İngiliz paralı asker Cole Grey, NAR şirketinden ayrı düşer ve yabancı bir gerçeklikte mahsur kalır.

Açık dünyada oyuncular ateşli silahlar, yakın dövüş silahları ve doğaüstü yeteneklerle savaşır; ekipman toplar, 6 sınıftan birini geliştirir ve kendilerine ait bir üs kurar. Chernobylite 2 , ilk oyuna kıyasla bilim kurguya, aksiyon RPG mekaniklerine ve ganimet odaklı nişancı oyunlarına daha fazla yaslanıyor. Oyun hâlâ erken erişimde; daha fazlası için Chernobylite 2 ön incelememizi okuyabilirsiniz.

Gerçekten büyük bir dünyaya ve etkileyici bir ayrıntı düzeyine sahip, gayet sağlam bir mobil oyun. Radiation City geliştiricileri Çernobil Nükleer Santrali’nin çevresini ve Pripyat şehrini yeniden yaratırken basit ama özgün bir hikâye de tasarlamış. Elbette oyun, yukarıda sıralanan büyük yapımlarla boy ölçüşemiyor; ancak mobil oyun pazarında yine de önemli bir yere sahip.

Radiation City’nin yaratıcılarının ikinci mobil projesi. Bu kez geliştiriciler açık dünya fikrinden uzaklaşıp hikâyeye daha fazla ağırlık vermiş. Escape From Chernobyl , oyunculara Çernobil Nükleer Santrali’ni keşfetme imkânı sunuyor. Pripyat sokakları yerine karanlık koridorlardan oluşan labirentler var. Buna rağmen oyun doğrusal değil; bu da onu diğer akıllı telefon oyunlarından ayırıyor. Ancak sistem gereksinimleri oldukça yüksek.

Çernobil, doğaüstü unsurlar olmasa bile büyüleyici bir mekân. Bazı geliştiriciler Bölge’de sanal turlar sunuyor veya felaketin sonuçlarını tasfiye görevlilerinin gözünden anlatıyor; bazılarıysa terk edilmiş Pripyat’ı bir askerî operasyonun sahnesi olarak kullanıyor.

S.T.A.L.K.E.R.’ın muazzam popülerliği göz önüne alındığında, pek çok oyuncunun Dışlama Bölgesi’ni bizzat keşfetmek ve olabildiğince çok fotoğrafla video çekmek isteyeceğini tahmin etmek zor değil. Eskiden orayı görmek için pahalı bir yolculuğa çıkmak gerekirdi; artık Chernobyl VR Project’i satın almak yeterli.

Bu, alışılmış anlamda tam olarak bir oyun sayılmaz: The Farm 51 geliştiricileri özünde bir VR yürüme simülasyonu hazırlamış. Chernobyl VR Project, öncelikle etkileşimli bir tur olarak ilgi çekiyor. Çernobil ve Pripyat’taki gerçek mekânlar fotogrametri, 3D tarama ve panoramik videolarla yeniden yaratılmış. Proje, felaketin tarihini öğrenirken Bölge’yi yakından inceleme olanağı sunuyor.

Call of Duty 4: Modern Warfare , Pripyat’ta geçen ve “All Ghillied Up” ile “One Shot, One Kill” adlı 2 göreve yayılan bir bölüm içeriyor. 1996’da genç Price ve Kaptan MacMillan, Imran Zakhaev’e suikast düzenlemek üzere Bölge’ye sızıyor. İkili devriyelerden kaçıyor, düşman askerlerinin hemen altında çimenlerin içinde sürünüyor ve terk edilmiş bir otelde mevzileniyor. Burada Price’ın rüzgârı hesaba katarak uzak mesafeden ateş etmesi gerekiyor. Suikast girişiminin ardından gizlilik yerini çaresiz bir kaçışa ve dönme dolabın yakınında verilen gergin bir savunma mücadelesine bırakıyor.

Bu bölüm, oyuncuya sunduğu özgürlükle değil — oldukça doğrusal — yönetimi, atmosferi ve sürekli değişen temposuyla övgü topluyor. Aradan yıllar geçmesine rağmen birçok oyuncu bu kısmı serinin en iyilerinden biri sayıyor; ancak Veteran zorluğunda tahliye noktasında verilen çatışma genellikle çok daha az hoş anılıyor.

Chornobyl Liquidators , Çernobil Nükleer Santrali felaketinin sonuçlarıyla mücadele eden tasfiye görevlilerini konu alan, hikâye odaklı bir simülasyon. İlk görev, patlamadan sonraki ilk saatleri; yangının ve radyasyonun yayılmasını durdurmaya çalışan tasfiye görevlilerinin gözünden anlatıyor. Hikâye daha sonra eski asker Sergey Buryatov’a odaklanıyor. Tehlikeli işleri yerine getirirken kanıtları gizlemeye çalışan KGB’ye itaat etmekle gerçeği ortaya çıkarmaya kararlı bilim insanlarını desteklemek arasında seçim yapması gerekiyor.

Oynanış; yangınları söndürmek, binalardaki radyoaktif tozu temizlemek, arındırma kimyasalları püskürtmek ve grafit enkazını kaldırmak üzerine kurulu. Mutantların veya anomalilerin bulunmadığı, doğrusal ve oldukça kısa bir oyun olan yapım; tasfiye görevlilerinin zorlu işlerine ve felaketin ahlaki boyutuna odaklanıyor.

En bilinen örnekler arasında S.T.A.L.K.E.R. serisi, Chernobylite ve devam oyunu, Chornobyl Liquidators, Radiation City ve Chernobyl VR Project yer alıyor. Pripyat ayrıca Call of Duty 4: Modern Warfare’in ünlü 2 görevi “All Ghillied Up” ve “One Shot, One Kill”de de görülüyor.

S.T.A.L.K.E.R.’a en çok yaklaşan oyun Chernobylite: Dışlama Bölgesi’ni keşfetme, kaynak toplama ve sayısız tehlikeden sağ çıkma üzerine kurulu kasvetli bir nişancı oyunu. Ancak hikâyeye, üs geliştirmeye ve bilim kurgu unsurlarına daha fazla ağırlık veriyor. Chernobylite 2 açık dünya ve daha fazla RPG mekaniği sunuyor, ancak hâlâ erken erişimde.

Şehir en ayrıntılı hâliyle Chernobylite, Chernobyl VR Project ve Radiation City’de yeniden yaratılıyor. İlk 2 projede fotogrametriden ve geliştiricilerin gerçek Dışlama Bölgesi’nde topladığı referans materyallerden yararlanılmış. Call of Duty 4’teyse oyuncular, doğrusal hikâye görevleri kapsamında Pripyat’ın yalnızca birkaç önemli noktasını ziyaret ediyor.

Chornobyl Liquidators bu konuya odaklanıyor. Oyuncular yangınları söndürüyor, binalardaki radyoaktif tozu temizliyor, grafit enkazını kaldırıyor ve Sovyet yetkililerinin felaketin koşullarını gizleme girişimleriyle ilgili kararlar veriyor.

Radiation City ve doğrudan devam oyunu Escape From Chernobyl mobil cihazlarda mevcut. İlk oyun açık dünya sunuyor ve Pripyat’ı keşfetme olanağı veriyor; ikincisindeyse aksiyon Çernobil Nükleer Santrali’nin arazisine taşınıyor. Android kullanıcıları ücretsiz deneme sürümü Radiation City Free’yi de indirebilir.

Chernobyl VR Project, Çernobil ve Pripyat’ı konu alan etkileşimli bir sanal tur. Gerçek mekânlar fotogrametri, 3D tarama, panoramik fotoğraflar ve 360 derece videolar kullanılarak yeniden yaratılmış.

Chernobylite 2 PC’de erişilebilir durumda, ancak hâlâ erken erişimde. Geliştiriciler tam sürüm çıkmadan önce açık dünyayı genişletmeye, çatışma sistemini iyileştirmeye ve RPG mekaniklerini geliştirmeye devam ediyor.

Çernobil Dışlama Bölgesi’nin atmosferini S.T.A.L.K.E.R.’dan daha iyi yansıtan bir oyun var mı? Yorumlarda sizce en iyisinin hangisi olduğunu bize anlatın.

Geliştiriciler son birkaç on yılda Çernobil Dışlama Bölgesi’ni sanal turlardan korku oyunlarına ve büyük ölçekli bilim kurgu yapımlarına kadar pek çok farklı açıdan ele aldı. S.T.A.L.K.E.R. serisinin video oyunları tarihinin en özgün mekânlarından birini yaratmasını sağlayan da gerçek dünyada tanınan yerlerle kurgunun bu birleşimiydi. Benzer dünyaları diğer listelerimizde de bulabilirsiniz.