GTA 5 İncelemesi

Video oyunu bütçelerinin hızla arttığı ve ölçeğin artık fiilî standart hâline geldiği bir çağda, maceralarla dolu devasa bir açık dünya fikri, Grand Theft Auto: San Andreas dönemindeki kadar heyecan uyandırmıyor. Grand Theft Auto 5 , adı duyulmuş rakiplerine karşı yüksek kalite standardını korumayı başardı mı? Öğrenmek için incelememizi okuyun!

Video oyunlarını seviyorsanız Grand Theft Auto serisini bilirsiniz. Oyunlar hakkında hiçbir şey bilmiyor olsanız bile Grand Theft Auto adını en azından şöyle bir duymuş olma ihtimaliniz oldukça yüksek!

Uzun yıllar boyunca bu oyun, video oyunu piyasasının “yaramaz kızı” oldu ve hakkını vermek gerekirse hâlâ da öyle. Böylesine hararetli tartışmalara ve sert eleştirilere yol açıp hayranlarının sevgisini kaybetmeyen başka bir oyun yok; bu sevgi de satışlardan gelen para şıngırtısıyla her daim kendini gösteriyor.

The Elder Scrolls V ’teki Skyrim ya da BioShock Infinite’teki Columbia gibi, GTA: San Andreas’tan tanıdığımız Los Santos ve çevresi de keşfetme fırsatı bulduğum en ayrıntılı, çeşitli, ilgi çekici ve görsel açıdan çarpıcı dünyalar arasında.

Evet, ilk yükleme sırasında eksik dokular ve bulanık görüntüler gözünüzü korkutabilir; ama buna rağmen yol boyunca manzaraları seyretmek için sık sık durduğunuzu fark edeceksiniz. Rockstar’ın tasarımcıları bu konuda harika bir iş çıkarmış. Los Santos, modern bir metropolün tüm özelliklerini başarıyla yansıtıyor: Gettolarda yaşayan yoksulları ve evsizleri, pahalı iş kıyafetleri içindeki şirket yöneticilerini, sporcuları, sanatçıları ve akla gelebilecek daha nice insan tipini göreceksiniz.

Bütün bunlara rağmen GTA 5, bir ya da iki değil, yolları Los Santos’ta kesişen üç suçlunun hikâyesini anlatıyor. Michael, Franklin ve Trevor burada ceplerini doldurup önemli sorunları çözmelerini sağlayacak, aynı zamanda onları yakın arkadaşlara ve suç ortaklarına dönüştürecek bir dizi gösterişli soyguna imza atıyor. Tabii ne kadar şanslı oldukları da önemli.

GTA 5, serideki diğer oyunlardan daha fazla ana karakterlerinin hikâyesine odaklanırken yan karakterlerin önemini büyük ölçüde geri plana atıyor. Artık kendi hikâyeleri olan tuhaf suç baronları ya da tüm şehri çatışmalara sürükleyen mahalle kavgaları yok.

Aksine, artık hem ana hikâye hem de yan olaylar sensin. Senaristler, odağı Franklin, Michael ve Trevor arasında ustalıkla değiştirerek her birinin hikâyesini ayrı ayrı ve üçünün ortak hikâyesini anlatıyor. Zamanla dertlerini önemsemeye başlıyor, kahramanların arzularının gerçekçi bir temele dayandığını ve içlerinde gerçek bir derinlik taşıdığını fark ediyorsun. Ne de olsa her biri, ister mutlu bir aile hayatı ister hızlı arabalar ve büyük evler olsun, “Amerikan rüyası”na ulaşmaya çalışıyor.

Ancak bu, GTA 5’in bir anda aşırı ciddileştiği anlamına gelmiyor. Tam tersine, oyun sizi elinden geldiğince eğlendiriyor (ana karakterlerin diyaloglarına bir bakın): Aptal arkadaşlarından sürekli bunalan Franklin, yitip giden hayalleri için umutsuzluğa kapılan Michael ve kendi sorunlarının farkında olmayan psikopat Trevor, hem iyi hem de kötü yönleriyle gösteriliyor. Bir bakıma GTA 5’in hikâyesi bir kara komedi; Grand Theft Auto 4’ün kasvetli, iç karartıcı ve gri tonlu anlatısına ise hiç benzemiyor.

Örneğin emekli banka soyguncusu Michael, karısı, kızı ve oğluyla aile hayatına ayak uydurmaya çalışıyor; üçü de ondan nefret ediyor. Hikâye ilerledikçe eski hayatını geride bırakmaya çalışsa da özünde hâlâ bir suçlu olduğu ve bu yüzden pek de pişmanlık duymadığı kısa sürede anlaşılıyor.

Franklin ise Michael gibi bir hayatın hayalini kurabiliyor. Küçük çaplı bir gangster olarak para kazanmanın, büyük bir ev ve bir sürü spor araba almanın, bir de saçma sapan arkadaşlarından kurtulmanın yollarını arıyor. Ama kaderin cilvesine bakın ki Trevor ve Michael gibi insanlarla tanışıyor; onlar olmasa eski hayatını asla değiştiremezdi. Azmi sayesinde suç dünyasının tüm inceliklerini kavramayı başarıyor.

Bir de Trevor var. Kana susamışlığının ve dürtüsel arzularının esiri olmuş bir katil, uyuşturucu bağımlısı, psikopat ve Vietnam Savaşı gazisi. Trevor hiç değişmiyor ve yaptıkları bazen gerçekten kan dondurabiliyor. Bazen de çok daha sevimli, hatta dost canlısı görünebiliyor. Senaristlerin Trevor karakterini GTA’nın özünü yansıtmak için kullandığı söylenebilir: acımasız ve zalim, ama aynı zamanda eğlenceli ve enerji dolu bir dünya.

Rockstar’ın tasarımcıları bu üçlüyü oyuna ekleyerek cesur bir adım attı; sonuçta bu tercihin tamamen yerinde olduğu görüldü. Ana hikâyeyi bitiren en şüpheci oyuncular bile buna katılacaktır. Sürükleyici bir hikâye madalyonun bir yüzüyse, diğer yüzünde...

...oynanış var; tacındaki mücevher ise karakter değiştirme kamerası. Bu özellik sayesinde geliştiriciler yalnızca daha sinematik bir oynanış deneyimi sunmakla kalmamış, belirli görevler dışında karakterler arasında rahatça geçiş yapmayı da mümkün kılmış.

Karakter değiştirmek şaşırtıcı derecede hızlı; istediğiniz an kamerayı örneğin Michael’dan Trevor’a alabiliyorsunuz. Üçlüden biriyle oynarken diğer ikisi kendi işleriyle meşgul oluyor ya da şehirde dolaşıyor. Karakter değiştirdiğinizde onların hayatından kısa bir kesit görmek gerçekten çok keyifli. Franklin’in köpeğini gezdirmesini ya da Michael’ın aile tartışmasını boş bir ifadeyle dinleyişini izlemek komik. Trevor’a geçmekse her zaman ayrı bir macera: Bu kez ne yapıyor, uyuşturucu mu kullanıyor, yoksa bardaki diğer müşterilerle ortalığı mı karıştırıyor?

Hangi karakteri daha çok severseniz sevin, serbest dolaşım modunda çevrenizle dilediğiniz gibi etkileşime girebilirsiniz: çatışmaya girebilir, polisle yarışabilir ya da sırf eğlencesine yayaların üzerinden geçebilirsiniz. Öte yandan oyunda her karaktere özel bir dizi görev ve aktivite de var. Franklin daha çok araba hırsızlığıyla uğraşırken Michael sürekli suç dünyasındaki anlaşmazlıkları ya da ailevi sorunlarını çözmek zorunda kalıyor; Trevor ise gittiği her yerde kargaşa ve yıkıma yol açıyor. Her görevdeki başarınız, görevi ne kadar hızlı tamamladığınıza ve isteğe bağlı hedefleri yerine getirip getirmediğinize bağlı. İsterseniz herhangi bir görevi istediğiniz zaman yeniden oynayabilirsiniz.

Bazı görevlerin dünyanın geri kalanını nasıl etkilediğini görmek de hoşunuza gidecek. Örneğin bir ilaç şirketinin CEO’suna suikast düzenlemek şirketin hisselerinin düşmesine neden oluyor; bu da rakip şirkete yatırım yapanlar için harika bir haber. Öte yandan kaostan yararlanıp hisseleri düşük fiyattan alabilir, daha sonra kârla satabilirsiniz.

Elbette tüm bu görevlerin yanı sıra, oynadığınız karaktere göre katılabileceğiniz sayısız aktivite de var. Dalış, kaya tırmanışı, yoga, motokros ve sokak yarışlarının yanı sıra tenis, golf, televizyon izlemek, köpeği gezdirmek ve striptiz kulüplerine gitmek gibi daha klasik etkinlikler de mevcut. Hatta ekstra eğlence için dansçıları elleyebilirsiniz.

Örneğin Trevor ava çıkabilir ve öldürdüğü hayvanların etini satabilir. Daha önce sözünü ettiğimiz borsanın yanı sıra şehirde kendi işinizi kurmanız için de pek çok fırsat var. Kazandığınız tüm parayı Los Santos’ta mülk satın almak, helikopter pisti, yat limanı ya da arabalarınız için yeni garaj yerleri açmak üzere harcayabilirsiniz.

Ana ve yan görevler size yetmiyorsa gün boyunca Los Santos’un dört bir yanında rastgele olayların yaşandığını unutmayın. Örneğin gözünüzün önünde birinin bir kadının çantasını kapıp kaçtığını görebilir ya da bir dükkânın soyulduğuna tanık olabilirsiniz. Bu olaylara karışmayı veya görmezden gelmeyi seçebilirsiniz. Her iki durumda da rastgele görevler, GTA 5’in oynanışını gerçek hayattan neredeyse ayırt edilemez hâle getiriyor.

Ancak görevleri tek başınıza ya da üçlü olarak tamamlamak, Rockstar’ın sizin için hazırladıklarından ibaret değil. Bazı görevlerde ana üçlü dışından ekip arkadaşları seçmeniz gerekecek. Ortalığı karıştırıp dikkat dağıtması için kaba kuvvete başvurabilir ya da güvenlik sistemlerini devre dışı bırakıp kasaları saniyeler içinde açacak üst düzey hacker’lar tutabilirsiniz. Ekip arkadaşlarınızı, ekipmanlarını ve teçhizatlarını seçmek tamamen size kalmış. Ancak yardımcılarınız ne kadar beceriksizse hataları yüzünden o kadar çok sorun yaşayabileceğinizi unutmayın. Öte yandan deneyimli bir ekip, hizmetleri karşılığında çok daha yüksek ücret talep edecektir.

GTA 5 ayrıca RPG unsurları da ekliyor. Her karakterin kendine özgü istatistikleri ve yalnızca ona özel yetenekleri var. Bu becerilerle ilgili aktivitelere katılarak söz konusu değerleri geliştirebilirsiniz. Örneğin fiziksel aktivitelere ne kadar çok odaklanırsanız dayanıklılığınız o kadar artıyor; ne kadar çok araç kullanırsanız sürüş beceriniz de o kadar gelişiyor. Bu istatistikleri artırmak oyunu gerçekten etkiliyor; araçları daha iyi kontrol etmenizi ya da daha uzun süre koşmanızı sağlıyor.

Kendinizi ne tür bir durumda bulacağınızı ve hangi becerilerin görevinizi kurtaracağını bilemezsiniz; bu yüzden her ana karakterin kendine özgü bir yeteneği var. Michael çatışmalar sırasında zamanı yavaşlatabiliyor, Franklin sürüş esnasında aynısını yapabiliyor, Trevor ise öfke modunda verdiği hasarı ve savunmasını büyük ölçüde artırıyor.

Hantal çatışma sistemi de iyileştirilmiş. Otomatik nişan zaman zaman can sıkıcı olabiliyor ama çatışmaların makul sürede bitmesine yardımcı oluyor. Bu sorun özellikle konsol oyuncularını ilgilendiriyor; çünkü kontrol çubukları hızlı tempolu oyunlar için pek kullanışlı değil (en azından yeni başlayanlar açısından). Silah çarkı, oyundaki devasa cephaneliğe kolayca erişmenizi sağlıyor. Her silahın kendine özgü özellikleri var; dolayısıyla hafif makineli tüfekle taarruz tüfeğini asla karıştırmazsınız.

GTA 5’te araç fiziği de iyileştirilmiş. Joystick’le araç kullanırken farkı hissedebiliyorsunuz. Kontroller dördüncü oyuna kıyasla çok daha akıcı ve iyi; arabalar artık buzdaymış gibi asfaltın üzerinde kaymıyor. Paraşüt atlayışları ve yarışlar da öncekinden çok daha keyifli.

Yol tutuşundaki farkı bile hissedebilirsiniz: Spor arabaları kontrol etmek daha zor, ama normal araçlardan çok daha hızlı. Polis peşinizdeyken yarışma ve onlardan kaçma mekanikleri de geliştirilmiş. Rockstar burada Need for Speed’den esinlenmiş: Polisi atlatıp karanlık bir köşeye saklanmanız yeterli. GTA 4’tekinden çok daha iyi.

Ne var ki geliştiricilerin uçak ve helikopterlerin kontrollerini iyileştirmeye yetecek zamanı olmamış. Alışmanız gerekecek; o zamana kadar biraz zorlanmayı bekleyin.

GTA 5’in görsel efektleri GTA 4’ünkilerden biraz daha iyi, ama kötü dokuları ve performans düşüşlerini görmezden gelmeye yetecek kadar değil. Rockstar’ın uzmanları mevcut nesil konsollardan alabileceklerinin en iyisini almış, ancak bu sistemlerin ömrü tükenmek üzere ve onlardan daha iyi sonuçlar beklemek mümkün değil. Genel olarak grafikleri hakkıyla değerlendirmek için PC sürümünü bekliyoruz.

Tahmin edileceği üzere ses tasarımcıları her zamanki gibi kusursuz bir iş çıkarmış. Karakterlerin her hareketine sektörün en iyileri arasında sayılabilecek harika müzikler eşlik ediyor.

Görevler sırasında çalan özgün parçalar gerilimi artırırken serbest dolaşım modundaki çok sayıdaki radyo istasyonu da harika müziklerle sizi mutlu ediyor.

Tüm GTA serisinin alametifarikası; sürükleyici bir dünya, etkileyici bir hikâye, çeşitli bir oynanış, bolca patlama ve özel efekt, bir de sinematik bir anlatım. Bunların hepsi ustalıkla hayata geçirilip pırıl pırıl bir pakette sunuluyor. Size düşen tek şey paketi açmak.